เปิดอาคารพิพิธภัณฑ์ชุมชนพวกแต้มคัวตอง ส่วนหนึ่งในการฟื้นฟูศิลปหัตถกรรม สู่เป้าหมายเมืองมรดกโลก

0
341

เมื่อ 17.00 น.วันที่ 28 กันยายน 60 ที่วัดพวกแต้ม อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ได้มีพิธีเปิดอาคารพิพิธภัณฑ์ชุมชนพวกแต้ม คัวตอง ซึ่งมี นายกฤษณ์ ธนาวณิช รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เป็นประธานในพิธีเปิดตัวอาคารพิพิธภัณฑ์ชุมชนพวกแต้ม ภายในกิจกรรมมี การเสาวนา “พิพิธภัณฑ์ชุมชนเมืองเชียงใหม่” จากตัวแทนพิพิธภัณฑ์ในเขตเมืองเชียงใหม่ และ เมืองลำปาง อันเป็นต้นแบบของการมีส่วนร่วมในการดูแลพิพิธภัณฑ์ การเสวนา “จากวันนั้น..นั้น ถึงวันนี้ ที่พวกแต้ม” โดยตัวแทนของชุมชนพวกแต้มและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต่อการอนุรักษ์ พัฒนามรดกทางวัฒนธรรมของชุมชน และ การเดินแฟชั่นโชว์ เครื่องแต่งกายประกอบงานคัวตอง รวมถึงการเสวนาถึง “บทสรุปคัมภีร์ใบลานพวกแต้ม”

สำหรับโครงการ การพัฒนาตัวอาคารพิพิธภัณฑ์ “พวกแต้มคัวตอง” อาคารทางศาสนา และพื้นที่โดยรอบภายในของวัดพวกแต้ม จังหวัดเชียงใหม่ ภายใต้ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 4 อนุรักษ์ ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างบูรณาการและมีส่วนร่วมตอบสนองต่อการพัฒนาและใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนและเป็นธรรม ซึ่งเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมทางศิลปวัฒนธรรม ที่มีการจัดกิจกรรมโครงการการพัฒนาตัวอาคารพิพิธภัณฑ์ “พวกแต้มคัวตอง” มาก่อนหน้านี้ อาทิ  กิจกรรม 1  :  สืบซ่อม ฮอมแฮง แปงสร้าง  กิจกรรม 2  : คนแต้ม คัวตอง กิจกรรม 3  : เตียวล่องกอง ผ่อของงาม กิจกรรม 4  : ช่างฟ้อน กลองชุม และกิจกรรม 5  : รื้อฟื้นของดี วิถีพวกแต้ม โดยกิจกรรมทั้ง 5 มุ่งเน้นให้เกิดการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนเน้นกระบวนการดำเนินงานระหว่าง วัด บ้าน และชุมชน รวมถึงหน่วยงานจากทางภาครัฐ สถาบันการศึกษา เอกชน เพื่อให้เกิดความยั่งยืนทางความคิดทางความช่วยเหลือ อันจะส่งผลไปสู่เป้าหมายในการอนุรักษ์ สืบสาน ศิลปวัฒนธรรม และ มรดกทางวัฒนธรรมของเมืองเชียงใหม่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการฟื้นฟูศิลปหัตถกรรมของเมืองเชียงใหม่ สู่เป้าหมายของการเป็นเมืองมรดกโลกต่อไป

รศ.ดร. วรลัญจก์ บุณยสุรัตน์ คณบดีคณะวิจิตรศิลป์ กล่าวว่า บทสรุปของคัมภีร์ใบลานนั้น ได้มาจากการจัดกิจกรรม “สืบซ่อม ฮอมแฮง. แปงสร้าง” ถือเป็นกิจกรรมแรกที่มีการจัดขึ้นภายในวันที่ 7 พฤษภาคม ที่ผ่านมา ณ วัดพวกแต้ม ซึ่งกิจกรรมในครั้งนี้ทางชุมชนและเครือข่ายต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น คณะนักศึกษาจากคณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เครือข่ายชุมชนเมืองรักษ์เชียงใหม่ ตัวแทนจากชุมชนอื่นๆ ได้เข้ามาร่วมขนย้ายวัตถุโบราณ อาทิ คัมภีร์ใบลาน หีบพระธรรมและโบราณวัตถุอื่นๆ เพื่อขนย้ายออกจากหอไตรเป็นการชั่วคราว โดยได้มีการร่วมกันทำความสะอาดโบราณวัตถุทั้งหลายเหล่านี้ในขั้นเบื้องต้นเพื่อเป็นการอนุรักษ์ ซึ่งหลังจากได้มีการขนย้ายหีบพระธรรม และโบราณวัตถุจำนวนมากออกมาจากหอไตรแล้วนั้นทำให้พบว่าภายในหอไตรของวัดพวกแต้ม ได้มีการเก็บรักษาคัมภีร์ใบลานไว้เป็นจำนวนมากมายหลายพันฉบับ และได้รับความร่วมมือจากสาขาศิลปะไทย คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ รวมถึงกลุ่มอาสาสมัครในเมืองเชียงใหม่ที่เข้ามาช่วยกันอ่านคัมภีร์ใบลานซึ่งกิจกรรมในการอ่านคัมภีร์ใบลาน วัดพวกแต้ม เนื่องจากคัมภีร์ใบลานต้องได้รับการอนุรักษ์นำมาจัดทำฐานข้อมูล เพื่อง่ายต่อการตรวจสอบและการสืบค้นข้อมูล รวมถึงเป็นแหล่งให้ความรู้ภายในพิพิธภัณฑ์พวกแต้มในอนาคต จึงต้องอาศัยการจัดเก็บที่ต้องใช้เวลาในการรวบรวมข้อมูล ผนวกกับผู้อ่านที่ปัจจุบันผู้อ่านมีค่อนข้างน้อย ทางโครงการจึงได้จัดกิจกรรมอาสาสมัครอ่านคัมภีร์ใบลาน โดยได้รับความร่วมมือจากพระครูอดุลสีลกิตต์ เจ้าอาวาสวัดธาตุคำ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่ สาขาวิชาศิลปะไทย คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยการจัดเก็บฐานข้อมูลได้อ้างอิงจากรายชื่อคัมภีร์ใบลานและสมุดข่อยในเขตอำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ในปี พ.ศ. 2517 โดยภาควิชาสังคมวิทยา และ มานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จากการสำรวจคัมภีร์ใบลานวัดพวกแต้ม จังหวัดเชียงใหม่พบว่า ปัจจุบัน (2560) มีความชำรุดเสียหายเพื่อให้เกิดความตระหนึกถึงคุณค่าการอนุรักษ์โบราณวัตถุ จึงเห็นถึงความสำคัญในการจัดทำทะเบียนวัตถุ เพื่อให้สามารถตรวจสอบและสืบค้น ปัจจุบันพบว่าคัมภีร์ใบลานที่ยังคงมีสภาพสมบูรณ์ทั้งหมดจำนวน 1,642 ผูก และ แบ่งเป็น 168 เรื่อง โดยทำการมอบข้อมูลให้กับชุมชนพวกแต้มคัวตอง.